Avropa Birliyinə sədrik edən Fransanın bu qurumun adından Azərbaycandakı seçkilərlə bağlı yaydığı rəsmi bəyanat hakimiyyətin qəzəbinə səbəb olub. Xəbər verildiyi kimi, Avropa Birliyinin prezidentliyi adından Frnsanın Bakıdakı səfirliyindən yayılan bəyanatda deyilirdi ki, seçkilər səslərin sayılması və hesablanması, seçkiqabağı debatların təşkili və media plüralizmi kimi mühüm kriteriyalar üzrə beynəlxalq standartlara cavab verməyib.
Bu bəyanata Xarici İşlər Nazirliyi cavab verərək Avropa Birliyinin mövqeyini tənqid edib. Bir gün əvvəl isə Mərkəzi Seçki Komissiyası AB-nin adından yayılan bəyanata etiraz edərək onu “seçicilərin iradəsinə hörmətsizlik” kimi dəyərləndirib. MSK hesab edir ki, AB-nin prezidentliyi adından yayılan bəyanat bu qurumun yüksək səlahiyyətli şəxslərinin seçkilərlə bağlı verdikləri əvvəlki mövqeyə uyğun gəlmir. Bəyanatdan belə başa düşülür ki, Azərbaycan hakimiyyətini ən çox qəzəbləndirən “seçkilər beynəlxalq standartlara cavab verməyib” ifadəsidir. Çünki MSK qeyd edir ki, bu ifadəyə ATƏT, Avropa Parlamenti və AŞ PA müşahidə missiyasının ilkin rəyində rast gəlinmir.
İlk dəfədir ki, seçkilərə beynəlxalq tənqid Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən bu cür reaksiyalarla qarşılanır. Belə ki, əvvəlki seçkilər zamanı beynəlxalq qurumların bir-birinin ardınca seçkiləri sərt tənqid edən bəyanatlarına rəsmi Bakıdan başdansovdu reaksiyalar verilirdi və deyilirdi ki, bu mövqelərin hamısı qərəzlidir. Lakin indi rəsmi qurumlar daha cidd-cəhdlə çalışırlar ki, AB-nin mövqeyinin düzgün olmadığını çatdırsınlar. Çünki bu seçkilərdə beynəlxalq legitimlik qazanmaq hakimiyyətə çox lazım idi. Hakimiyyət öz məqsədinə xeyli yaxın idi, çünki ATƏT Müşahidə Missiyasının rəyini yumşaltmaq və orada seçkilər “beynəlxalq standartlara cavab verməyib” ifadəsi əvəzinə “seçkilər bəzi demokratik öhdəliklərə uyğun gəlməyib” şəklində daha yumşaq ifadəyə yer verilməsinə nail olmaq mümkün olmuşdu. ABŞ-dan isə bu seçkilərlə bağlı Dövlət Departamentinin sözçüsü Şon Makkormakın bir-iki cümləlik ümumi məzmunlu bəyanatından başqa səs çıxmayıb. Bu zaman ABŞ rəsmisi səsvermənin nəticələrinə qiymət vermək istəməyib və bəzi texniki təkmilləşmələrin olduğunu deməklə kifayətənib.
Beynəlxalq ictimaiyyətin seçkiləri zəif tənqid etməsi, bəzi qurumları nümayəndələrinin isə irəliləyişlərdən söz açaraq müsbət fikirlər işlətməsi hakimiyyəti məmnun etməyə başlamışdı ki, AB-nin mövqeyi seçkilərə beynəlxalq legitimlik qazandırmaq cəhdlərinin üstündən xətt çəkmiş oldu. Bu baxımdan hakimiyyətin AB-nə qarşı qəzəbli mövqeyini başa düşmək olar. Avropa Birliyinə sədrlik edən Fransa Avropa Komissiyasının təhlükəsizlik və xarici siyasət üzrə Ali nümayəndəsi Havyer Solananın, genişlənmə və xarici əlaqələr üzrə komissar Benita Ferrero Valdnerin bundan əvvəl verdikləri müsbət bəyanatlarını qüvvədən salır. Çünki Avropa Birliyinin əsasnaməsinə görə bu qurumun rəsmi mövqeyini müəyyən etmək və onun adından bəyanat vermək səlahiyyəti indiki halda Fransaya məxsusdur. Bu isə o deməkdir ki, AB Azərbaycandakı seçkiləri tanımır və demokratik hesab etmir.
Qeyd edək ki, Azərbaycan Avropa Birliyinin Yaxın Qonşuluq Siyasətinə daxil edilib, Brüsselə Birgə Fəaliyyət Planına imza atıb. Bu plan ölkədə 5 il ərzində bir sıra islahatların aparılmasını, o cümlədən azad, ədalətli seçkilərin keçirilməsini nəzərdə tuturdu. Lakin Azərbaycan hakimiyyəti öz siyasətini Avropanın enerji maraqları üzərində quraraq hesab edirdi ki, Brüssel də Vaşinqton kimi neft-qaz olan yerdə demokratiya sahəsində olan nöqsanlara göz yumacaq. İndiyədək bu siyasət özünü böyük ölçüdə doğruldub, AB Azərbaycan hökumətini bu vaxta qədər seçkilər və ya digər problemlərlə bağlı ən azından açıq şəkildə tənqid etməyib. Bu qurumun Cənubi Qafqaz üzrə nümayəndəsi Piter Semnebi Bakıya səfərləri zamanı olduqca ehtiyatlı, ümumi sözlərdən ibarət və tənqidi olmayan qiymətləndirmələrlə çıxış edib. Ancaq məsələ faktiki olaraq alternativsiz keçirilən seçkilərin nəticələrini tanımağa gələndə Avropa Birliyi və ona sədrlik edən Fransa Bakının gözlədiyi tərifi söyləmədi, əksinə, onu xeyli məyus etdi. Şübhəsiz ki, Avropanın bu mövqeyində geosiyasi amillərin də rolu ola bilər. Xüsusən elə bir vaxtda ki, Azərbaycan üzünü Rusiyaya çevirməyə meyl edir, Avropanın qaz məsələsində maraqlarını təmin etməkdən yayınır, bu məsələdə Rusiya ilə danışıqlar aparır. Lakin əsas məsələ odur ki, Avropa demokratik prinsipləri enerji maraqlarına dəyişməyəcəyi haqda mövqeyinə qismən də olsa sadiq qalıb.
Siyasət şöbəsi